In dit verhaal · 9 delen
In het kort
- Artifort komt uit Maastricht. Jules Wagemans begon er in 1890 als stoffeerder, en in 1928 kwam de merknaam Artifort.
- Kho Liang Ie kwam in 1958 bij Artifort. Op zijn advies gingen Pierre Paulin en Geoffrey Harcourt voor het bedrijf ontwerpen.
- Voor Paulins ontwerpen ging Artifort werken met metalen buisframes met schuim, bekleed met stretchstof.
- Een vintage Mushroom kan onder de zitting het label Artifort made in Netherlands hebben.
Van Maastrichtse stoffeerder tot designmerk
De naam Artifort komt van het Latijnse ars, kunst of kennis, en fortis, sterk. Ook het woord comfort zit erin.
Begin jaren dertig ging Artifort Epeda-binnenvering gebruiken, geweven uit één stalen draad. Daarvoor waren stro, paardenhaar en kapok de vulling.
Harry Wagemans werd in 1945 directeur en moderniseerde de productie met Theo Ruth. De Congo-stoel van 1952 was een van de eerste resultaten.
In de jaren zestig groeide Artifort uit tot een toonaangevend internationaal bedrijf in zitmeubels en contractmeubilair.
Tijdlijn
- 1890Jules Wagemans begint als stoffeerder in Maastricht.
- 1928De merknaam Artifort wordt ingevoerd.
- 1958Kho Liang Ie komt bij Artifort en geeft het bedrijf een ontwerpbeleid.
- 1966De productie van de Ribbon, model 582, begint.
- 1970Het logo dat Artifort nog steeds gebruikt, wordt ingevoerd.
- 1998De Lande Group in Schijndel neemt het merk over.
Paulin: schuim, buis en stretchstof
Pierre Paulin werkte van 1958 tot 1979 voor Artifort.
Voor zijn ontwerpen voerde Artifort een nieuwe constructie in: metalen buisframes met schuim, bekleed met stretchstof.
Paulin bouwde voort op zijn onderzoek naar rekbaar textiel, eerst voor Thonet en later voor Artifort. De naadloze hoes van stretchjersey kleedt het frame als een badpak.
In 1967 ontmoette Paulin de textielontwerper Jack Lenor Larsen.
Waar je op let
Zo is hij opgebouwd
- De Mushroom (560) bestaat uit een stalen buisframe, latexschuim en stretchstof.bron
- De Ribbon heeft een metalen buisframe met een gespannen rubberen plaat, latexschuim en jerseystof, op een gelakte houten voet.bron
- Bij de Tongue zit schuim over een frame van stalen buis, met een hoes van stretch wollen jersey en een rits.bron
- De hoes van de 577 is afneembaar en gemaakt van polyester jersey, over latexschuim en een frame van stalen buis en singels.bron
Kleur en stof
De bekende modellen en hun nummers
De Orange Slice bestaat uit twee gelijke delen die op partjes van een sinaasappel lijken. Het ene vormt de zitting, het andere de rug en armleuningen.
Paulin raakte in 1952 gefascineerd door het buigen van multiplex. Dat werd de basis voor de F437.
De Ribbon stond in 1965 als prototype op de meubelbeurs in Utrecht. In 1969 kreeg hij een American Interior Design Award.
De Tongue zet je laag bij de grond, in een ontspannen houding. De directeur van Artifort vond hem te laag, maar zijn zoon en diens vrienden zaten er graag in.
Paspoort
- Orange Slice
- F437, ontwerp uit 1960
- Mushroom
- Model 560, bij MoMA gedateerd op 1963
- Ribbon
- F582, met voetenbank P582, ontwerp uit 1966
- Tongue
- 577, stapelbaar, uit 1967
- Congo (Theo Ruth)
- Fauteuil, in het Centraal Museum gedateerd op 1953
- Kho Liang Ie
- 070, C683, C684, C416 en F416
Orange Slice, Mushroom en Tongue

Orange Slice (F437): twee gelijke delen op een stalen onderstelFoto: Rama · CC BY-SA 2.0 fr 
Mushroom (560) in de collectie van het Centre PompidouFoto: Sandstein · CC BY-SA 3.0 
Tongue (577): stapelbaar en in felle kleurenFoto: Sandstein · CC BY-SA 3.0
Kho Liang Ie: adviseur en ontwerper
Kho Liang Ie werd in 1927 geboren in Magelang, Indonesië, en kwam rond 1949 naar Nederland. Hij leerde het vak aan de Rietveld Academie.
Tot zijn dood in 1975 adviseerde hij Artifort over het assortiment, de keuze van ontwerpers en de presentatie. Hij liet Harry Sierman het logo en de catalogi ontwerpen.
Bekende Artifort-ontwerpen van Kho zijn de 416-zitmeubels (1961-66), de bank 070 (1962-64) en de banken C662 en C684 (1968).
De fauteuil 416 ontwierp Kho in 1960. Voor Schiphol ontwierp hij het zitsysteem 720, dat Artifort maakte.
Het Stedelijk Museum in Amsterdam wijdt in 2026 de eerste grote overzichtstentoonstelling in meer dan vijftig jaar aan Kho, met meer dan 200 objecten.
Theo Ruth en Geoffrey Harcourt
De Congo-fauteuil van Theo Ruth dankt zijn naam aan een oud Afrikaans principe: twee uitgeholde stukken boomstam die in elkaar steken en zo een stoel vormen.
Geoffrey D. Harcourt, in 1935 geboren in Londen, ontwierp vanaf 1962 zitprogramma's voor Artifort.
Zijn eerste grote succes was de 042-serie uit 1963. Later kwamen onder meer de 500-serie uit 1967 en de Cleopatra uit 1970.
Harcourt ontwierp een grote collectie voor de contractmarkt, die internationaal veel verkocht werd.
Labels, plaatjes en logo's
Leen Averink ontwierp in 1969-70 een nieuw logo en een nieuwe huisstijl voor Artifort.
Het logo uit 1970 gebruikt Artifort nog steeds.
Waar je op let
Onder de zitting
- Bij een paar Mushroom-fauteuils op een veiling in Parijs had één stoel onder de zitting het label Artifort made in Netherlands.bron
- De Congo in het Centraal Museum heeft onder de zitting een merk in potlood: 26.bron
Een plaatje van de fabrikant
- Een Ribbon die de eigenaar in 2003 rechtstreeks van Paulin kreeg, heeft een metalen plaatje van de fabrikant met Artifort, Ribbon Chair en Pierre Paulin.bron
Vintage of nieuw uit de fabriek
Artifort heeft nog veel ontwerpen van Paulin uit de jaren zestig en zeventig in de vaste collectie.
In 2007 bracht Artifort de ABCD-bank en de stoel Le Chat opnieuw uit, in Momentum-stof van Jack Lenor Larsen.
Artifort maakt zijn meubels nu in eigen fabrieken in Schijndel, Lanaken in België en Bursa in Turkije.
Let op de voet en de zithoogte
- De Ribbon uit 1966 in het MoMA heeft een geverfde houten voet.bron
- De huidige Ribbon heeft een gelakte voet van geperst hout en een standaard zithoogte van 39 centimeter.bron
- De Orange Slice is er nu in twee zithoogtesDe F437 met 41 centimeter en de F437B met 44 centimeter.bron
- Het onderstel van de huidige Orange Slice heeft vier stalen poten, gepoedercoat of verchroomd.bron
Bronnen
- Artifort – History · gelezen op
- Louis Kalff Instituut – Artifort · gelezen op
- Piasa – Pierre Paulin, pair of armchairs model F560 Mushroom · gelezen op
- V&A – model 582, Pierre Paulin · gelezen op
- Centre Pompidou – Siège 577 dit Langue · gelezen op
- MoMA – Pierre Paulin, Mushroom Chair (model 560) · gelezen op
- Partners in Design – Lounge Chair, Tongue · gelezen op
- Artifort – Orange Slice · gelezen op
- Artifort – Ribbon · gelezen op
- Centraal Museum – Fauteuil Congo · gelezen op
- Artifort – Kho Liang Ie · gelezen op
- Pamono – Kho Liang Ie · gelezen op
- Stedelijk Museum – Presskit Kho Liang Ie · gelezen op
- Meer – Mid-century modernist · gelezen op
- Pamono – Geoffrey Harcourt · gelezen op
- Christie's – Pierre Paulin, Ribbon Chair, model 582 · gelezen op
- Wikipedia – Artifort · gelezen op
- MoMA – Pierre Paulin, Ribbon Chair (model 582) · gelezen op
- Atelier Vintage & Design · gelezen op
- Vintage Design Store · gelezen op
- Retro Studio – Vintage design meubelen · gelezen op
Openingstijden en datums bijgewerkt op . Fout gezien? Meld het.
Fotocredits
- Ribbon (F582) van Pierre Paulin, uit 1966: Foto: Artifort 2024 · CC BY-SA 4.0
- Orange Slice (F437): twee gelijke delen op een stalen onderstel: Foto: Rama · CC BY-SA 2.0 fr
- Mushroom (560) in de collectie van het Centre Pompidou: Foto: Sandstein · CC BY-SA 3.0
- Tongue (577): stapelbaar en in felle kleuren: Foto: Sandstein · CC BY-SA 3.0







