In dit verhaal · 9 delen
In het kort
- Bij een echte Wishbone Chair is de gebogen rugleuning uit één stuk. De meeste kopieën bestaan uit drie stukken.
- Een echte Wishbone draagt de gegevens van de fabrikant aan de onderkant, achter in de zitting: een label, een plaatje of een stempel.
- Een originele Serie 7 heeft een uniek ID-nummer aan de onderkant. Een kopie heeft dat niet.
- Is het label weg, zoek dan naar een serienummer, de naam van de fabrikant of Made in Denmark in het metaal of hout.
Wegner en Jacobsen, twee fabrikanten
Vooral door het werk van Hans Wegner werd Deens design in de jaren vijftig een begrip.
Wegner werkte samen met Carl Hansen & Søn. Die samenwerking begon in 1949.
Arne Jacobsen ontwierp naast gebouwen ook kranen, bestek en meubels. Bekende stoelen van hem zijn de Mier, de Zwaan en het Ei.
Eind jaren veertig maakten nieuwe technieken massaproductie van gebogen multiplex mogelijk, onder meer bij Hans Wegner en Børge Mogensen.
De in massa geproduceerde ontwerpen van Wegner, Juhl en Jacobsen zijn nog altijd gewild.
Tijdlijn
- 1943Wegner ontwerpt de Chinese stoel.
- 1949Wegner begint bij Carl Hansen & Søn en ontwerpt de Round Chair.
- 1950De Wishbone Chair gaat bij Carl Hansen in productie en blijft dat.
- 1952Jacobsen ontwerpt de Mier voor de kantine van Novo.
- 1955Jacobsen ontwerpt de Serie 7, model 3107.
De Wishbone Chair van Wegner
Wegner liet zich inspireren door portretten van Deense kooplieden op Chinese stoelen uit de Ming-tijd.
Carl Hansen & Søn bracht in 1950 vijf van die ontwerpen uit: CH22, CH23, CH24, CH25 en CH26. De CH24 werd de populairste en kreeg de bijnaam Wishbone Chair.
De naam komt van de Y-vormige rugleuning, die op een wensbeen lijkt. De stoel heet daarom ook wel Y-stoel.
Röhsska museet in Göteborg heeft een Y-stoel van eiken en papierkoord, gemaakt in Odense in 1950 en geschonken door Carl Hansen & Søn.
Paspoort
- Ontwerper
- Hans J. Wegner
- Ontwerpjaar
- 1949
- Fabrikant
- Carl Hansen & Søn, sinds 1950
- Onderdelen
- 14
- Papierkoord
- bijna 120 meter, met de hand gewaxt en gevlochten
- Vlechten van de zitting
- ongeveer een uur
Wishbone: echt of kopie
De Wishbone is een van de meest gekopieerde ontwerpen op de markt.
Bij een echte Wishbone zie je geen verbindingen in de gebogen rug, en geen schroeven die de delen bij elkaar houden.
Waar je op let
De rugleuning
- De gebogen bovenregel van het origineel is uit één stuk. De meeste kopieën bestaan uit drie stukken.bron
- Latere reproducties bestaan meestal uit twee of drie stukken hout, met zichtbare naden.bron
De zitting
- Een originele zitting is strak met de hand gevlochten van ongeveer 120 meter papierkoord, met meer lijnen in het midden.bron
- Bij een origineel zijn alle vier de hoeken van de zitting precies 90 graden. Scheve hoeken, weinig lijnen in het midden en losse vlechting wijzen op een reproductie.bron
- Lijkt de zitting van nylon of een ander synthetisch materiaal, dan is de Wishbone nep.bron
De Y en het hout
- Meet de afstand tussen de onderkant van de Y en de zitting. Bij een origineel is dat 10 millimeter.bron
- Zie je knoesten en vlekken in het hout, dan is het waarschijnlijk een replica.bron
- Veel kopieën hebben een slappe zitting van nylon en slecht verbonden stukken hout waarvan de nerf niet goed aansluit.bron
Het label onder de zitting
Op nieuwere Wishbones is de markering een label met de handtekening van Wegner en een serienummer. Op oudere kan het een plaatje of een eenvoudig stempel zijn.
De markering zit altijd aan de onderkant van de stoel, achter in de zitting.
Een echte Wishbone heeft een label van Carl Hansen & Søn onder de zitting, onder de Y. Oudere exemplaren kunnen een stempel met de naam of een sticker hebben.
Niet alle meubels van Wegner dragen zijn handtekening.
Wegner werkte vooral in hout. Stukken van kunststof of metaal zijn minder waarschijnlijk van hem.

De CH24 Wishbone Chair van Hans J. Wegner, gemaakt door Carl Hansen & SønFoto: Hans Wegner · CC BY 4.0 
De rug en de Y van dichtbijFoto: robin red from Toronto, Canada · CC BY 2.0
De Mier en de Serie 7 van Jacobsen
Jacobsen ontwierp de Mier in 1952 voor de kantine van het farmaceutische bedrijf Novo.
Het oorspronkelijke model had drie poten van kunststof en een zitting van gevormd gelamineerd fineer.
Later werd de kunststof in de poten vervangen door stalen buis, en kwam er ook een versie met vier poten.
De Serie 7, ook model 3107, ontwierp Jacobsen in 1955. Hij gebruikte dezelfde techniek als bij de Mier, drie jaar eerder.
De zitting bestaat uit negen lagen fineer, onder druk gevormd. Het onderstel heeft vier verchroomde poten met rubberen voetjes.
Fritz Hansen verkocht meer dan 5 miljoen exemplaren van de Serie 7.

Een vroege Mier met drie poten in Designmuseum DanmarkFoto: lglazier618 · CC BY 2.0 
Serie 7, model 3107, in rood gelakt essenFoto: Robert Scarth · CC BY-SA 2.0 
De Mier met drie potenFoto: Nasjonalmuseet · CC BY-SA 4.0
Mier en Serie 7: echt of kopie
Kopieën zijn volgens Fritz Hansen te herkennen aan slechte uitvoering en mindere kwaliteit, tot in het kleinste detail.
Waar je op let
De zitting
- Een namaak Serie 7 heeft een veel dikkere, minder subtiel gevormde zitting.bron
- De taille is bij een kopie sterker ingesnoerd, en de stoel breekt vaak juist daar.bron
De onderkant
- Een kopie heeft geen uniek ID-nummer aan de onderkant. Alle originelen met licentie hebben dat wel.bron
- Fritz Hansen geeft al zijn producten een uniek ID-nummer, de naam van de ontwerper, het productiejaar en de herkomst.bron
Gestoffeerde stoelen
Zo kijk je naar elke Deense designstoel
Waar je op let
Merktekens
- Zoek een sticker op de onderkant, een label aan de stof of een stempel in het leer. Het uiterlijk van die labels veranderde door de jaren heen.bron
- Is het label weg, zoek dan naar een serienummer, de naam van de fabrikant of Made in Denmark, gegraveerd in het metaal of hout.bron
Vorm en maat
- Meet naDe maten staan op de site van de fabrikant. Bij een replica klopt de zithoogte vaak niet.bron
- Replica's hebben soms meer poten dan het origineel, of andere doppen onder de poten.bron
- Houten delen van een origineel hebben een egale kleur, zonder knoesten.bron
Bij twijfel
Kopieën en de wet
In 2015 vernietigde de Noorse douane een zending van 100 kopieën van Wegners Round Chair. Ze waren gemaakt in China en besteld door een Noorse restauranteigenaar.
PP Møbler, dat de rechten op de stoel bezit, werd door de Noorse autoriteiten benaderd. De koper moest zelf betalen voor de vernietiging.
De Round Chair heeft een gebogen houten rug met armleuningen uit één stuk massief hout.
In het Verenigd Koninkrijk gingen ontwerpen in 2017 van 25 naar 70 jaar bescherming, net als literatuur, kunst en muziek.
Bronnen
- Be Original Americas – How Do You Identify An Original? Carl Hansen & Søn · gelezen op
- Nest – Design icon: Carl Hansen & Son CH24 Wishbone Chair · gelezen op
- Nest – The Series 7 Chair & how to spot a fake · gelezen op
- Nordic Design – How to Spot Replica Designer Chairs · gelezen op
- Wikipedia – Hans Wegner · gelezen op
- Wikipedia – Arne Jacobsen · gelezen op
- Wikipedia – Danish modern · gelezen op
- Lumens – The Making of a Wishbone Chair · gelezen op
- Wikipedia – Ant (chair) · gelezen op
- Maine Home+Design – The Wishbone Chair · gelezen op
- Röhsska museet – Y-stolen, Hans Wegner · gelezen op
- 1stDibs – How do I identify an original Wishbone chair? · gelezen op
- 1stDibs – How do I identify Hans Wegner furniture? · gelezen op
- Fritz Hansen – Fighting copies · gelezen op
- Dezeen – Hans J Wegner fakes destroyed by Norwegian authorities · gelezen op
Openingstijden en datums bijgewerkt op . Fout gezien? Meld het.
Fotocredits
- De CH24 Wishbone Chair van Hans J. Wegner, gemaakt door Carl Hansen & Søn: Foto: Hans Wegner · CC BY 4.0
- De rug en de Y van dichtbij: Foto: robin red from Toronto, Canada · CC BY 2.0
- Een vroege Mier met drie poten in Designmuseum Danmark: Foto: lglazier618 · CC BY 2.0
- Serie 7, model 3107, in rood gelakt essen: Foto: Robert Scarth · CC BY-SA 2.0
- De Mier met drie poten: Foto: Nasjonalmuseet · CC BY-SA 4.0









