In dit verhaal · 9 delen
In het kort
- Het etiket is de beste aanwijzing, maar kijk ook naar het kledingstuk zelf: snit, stof, naden en sluitingen.
- Met de labeltijdlijn van het Kheel Center kun je een kledingstuk met een ILGWU-vakbondslabel tot op ongeveer tien jaar nauwkeurig dateren.
- Ritsen waren tot halverwege de jaren zestig altijd van metaal. In de jaren zeventig waren bijna alle ritsen van kunststof.
- Het Woolmark-logo bestaat sinds 1964. Een kledingstuk met dat logo is dus van 1964 of later.
Begin bij het etiket
Het ontwerp van het etiket en de letter die erop staat geven al een aanwijzing voor de periode.
De Label Resource van de Vintage Fashion Guild bestaat sinds 2002. Verzamelaars, handelaren en modehistorici documenteren er etiketten met de geschiedenis van de bedrijven erachter.
Die databank laat per merk zien hoe de etiketten in de loop van de jaren veranderden.
Waar je op let
- Staat er een land op dat niet meer bestaat, zoals Oost-Duitsland of British Hong Kong, dan heb je een goede basis voor de datering.bron
- Een etiket met Made in U.S.A. is waarschijnlijk uit de jaren tachtig. Halverwege de jaren zeventig openden grote kledingfabrieken in Azië en Latijns-Amerika.bron
- Zoek merknamen van stoffen op het etiket op. Veel bedrijven gaven hun stoffen een eigen naam, en daar horen productiejaren bij.bron
Het vakbondslabel van de ILGWU
De International Ladies' Garment Workers' Union, de Amerikaanse vakbond van naaisters in de damesconfectie, bestond van 1900 tot 1995.
Het label bestond vanaf de oprichting, maar de meeste fabrikanten gebruikten het pas vanaf de jaren dertig.
De labels zijn zo groot als een postzegel en zitten in de naad van het kledingstuk.
Zo lees je het label
- Staat er AFL-CIO in plaats van AFL op het label, dan is het uit 1955 of later.bron
- Op 9 januari 1959 kwam het ILGWU-label voor de hele kledingindustrie.bron
- In 1963 veranderde het ontwerp, met meer nadruk op de woorden union made.bron
- In de jaren zeventig werd het label rood, wit en blauw en kwam de regel Made in the U.S.A. erbij.bron
- In 1995 fuseerde de ILGWU met de ACTWU tot UNITE. Een ILGWU-label is dus van vóór die fusie.bron
Wassymbolen, wasvoorschrift en Woolmark
GINETEX, de internationale organisatie voor wasetikettering, werd op 26 maart 1963 opgericht en introduceerde dat jaar de wassymbolen. De Benelux-landen hoorden bij de oprichters.
Tot halverwege de jaren vijftig bestond textiel bijna helemaal uit natuurlijke vezels. Twee wasprogramma's waren genoeg: 95 graden om te koken en 60 graden voor stoffen die niet kleurvast waren.
In de Verenigde Staten stelde de Federal Trade Commission de Care Labeling Rule in op 16 december 1971.
Die regel verplicht fabrikanten en importeurs om wasvoorschriften aan kleding te bevestigen.
Het Woolmark-logo
- In 1963 schreef het International Wool Secretariat een ontwerpwedstrijd uit voor een wereldwijd beeldmerk voor wol. Het logo bestaat sinds 1964.bron
- Het logo moest wol onderscheiden van acryl, polyester en nylon, die de positie van zuivere wol aantastten.bron
- Het Woolmark-logo voor mengsels kwam in 1971, het logo voor wolmengsels in 1999.bron
Ritsen: metaal of kunststof, zij of rug
Gideon Sundback verving de haakjes en oogjes van de eerste rits door rijen metalen tanden van gelijke grootte. Hij kreeg er in 1917 patent op, en dat ontwerp wordt nog steeds gebruikt.
De rits werd tot de jaren dertig nauwelijks in kleding gebruikt. Toen verving hij de knopen in de gulp van herenbroeken.
Kledingmakers stapten maar langzaam over van knopen op ritsen. In 1937 veranderde de Hookless Fastener Company haar naam in Talon.
Waar je op let
- In damesmode raakte de rits pas in de jaren veertig in gebruik. Daarvoor vind je knopen, haakjes met oogjes en drukknopen.bron
- In de jaren veertig zat de rits meestal in de zijnaad, in de jaren vijftig in de zij of de rug. In de jaren zestig zat hij vooral midden achter.bron
- Een rits met metalen tanden van Talon is van na 1917, al kan een rits later in een kledingstuk zijn gezet.bron
Etiket, ritsen en een jurk uit 1959

Metalen tanden, spiraal en kunststof tandenFoto: Woodbine9 · CC BY-SA 4.0 
Jurk uit 1959 met een lange metalen rits in de rug, in de collectie van het Nationaal Bevrijdingsmuseum 1944-1945Foto: KingaNBM · CC BY-SA 4.0 
Amerikaans veldjack uit de Tweede Wereldoorlog met een Talon-ritsFoto: Talon Zipper (maker), via Wikimedia Commons · CC0
Naden en afwerking binnenin
De afwerking van de naden is een duidelijke aanwijzing. Franse naden overheersten tot de jaren veertig, in de jaren vijftig kwamen gekartelde naden van de kartelschaar.
Overlocknaden werden in de jaren zestig populair, toen overlockmachines betaalbaar werden voor thuisgebruik.
Een onafgewerkte, niet gekartelde naad kan wijzen op een kledingstuk van vóór de jaren vijftig.
Meer details binnenin
- De zigzagmachine werd in 1947 uitgevonden.bron
- Ophanglusjes in de hals van jasjes en blouses wijzen meestal op Europese makelij.bron
- Cirkelvormige stiksels in de cups van een bh wijzen op de jaren vijftig.bron
- Vóór de jaren zeventig droegen vrouwen een onderjurk, dus een jurk had toen niet vaak een voering nodig.bron
Stoffen en vezelnamen
Voor de jaren zestig was kleding vooral van katoen, linnen, zijde en wol. Rayon en nylon waren de uitzondering, als vervanger van zijde.
In de jaren zeventig namen synthetische stoffen een grote vlucht. Vroeg polyester is vaak veel dikker en grover dan modern polyester.
Namen op het etiket
Eén detail zegt niet alles
Mensen gooiden bij een nieuw decennium niet al hun kleren weg, en oude silhouetten komen terug. Daardoor lopen de kenmerken van decennia in elkaar over.
Zulke kenmerken plaatsen een kledingstuk niet in een bepaald jaar, maar helpen de periode te verkleinen.
Bronnen
- Ian Drummond Vintage – Identifying and Dating Vintage Clothing · gelezen op
- Cornell ILR School – Tagging History · gelezen op
- The Woolmark Company – Celebrating 60 Years · gelezen op
- Vintage Fashion Guild – Label Resource · gelezen op
- ASU FIDM Museum – A Look at the ILGWU · gelezen op
- Kheel Center – ILGWU Union Label Timeline · gelezen op
- GINETEX – Milestones · gelezen op
- Federal Register, 8 mei 1998 – Care Labeling Rule · gelezen op
- Federal Trade Commission – Clothes Captioning: Complying with the Care Labeling Rule · gelezen op
- Museo del Marchio Italiano – Pura Lana Vergine · gelezen op
- SAPIENS – Forget Not the Mighty Zipper · gelezen op
- Smithsonian – Sundback's Modern Slide Zipper Patent Model · gelezen op
- Hagen History Center – A Brief History of the Talon Zipper Company · gelezen op
- Fashioning the Past – Quick Tips for Dating Garments · gelezen op
- Hartendief – vintage, nieuw & tweedehands · gelezen op
- Groovy Anton – De Winkel · gelezen op
Openingstijden en datums bijgewerkt op . Fout gezien? Meld het.
Fotocredits
- Woolmark en wassymbolen op één etiket: Foto: Elkagye · Public domain
- Metalen tanden, spiraal en kunststof tanden: Foto: Woodbine9 · CC BY-SA 4.0
- Jurk uit 1959 met een lange metalen rits in de rug, in de collectie van het Nationaal Bevrijdingsmuseum 1944-1945: Foto: KingaNBM · CC BY-SA 4.0
- Amerikaans veldjack uit de Tweede Wereldoorlog met een Talon-rits: Foto: Talon Zipper (maker), via Wikimedia Commons · CC0








