In dit verhaal · 8 delen
In het kort
- In de Sears-catalogus van 1937 had een maat 14 een buste van 32 inch. In 1967 was dat een maat 8, in 2011 een maat 0.
- Een jurk uit de jaren vijftig met een maat 18 op het label past waarschijnlijk iemand die nu een maat 8 of 10 draagt.
- Een oude Engelse maat 34 betekende een buste van 34 en heupen van 36 inch.
- Een Nederlandse damesmaat 38 komt overeen met maat 40 in België en Frankrijk, 44 in Italië en 12 in het Verenigd Koninkrijk.
Waarom het cijfer op het label niet klopt
Vanity sizing is het verschijnsel dat confectiekleding met dezelfde maat in de loop van de tijd steeds ruimer wordt. Het is vooral in de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk vastgelegd.
Vrouwen waren vroeger niet groter dan nu.
In de jaren dertig, veertig en vijftig begonnen de meeste damesmaten bij 8, 10 of 12, niet bij 0 of 2.
Een vintage jurk in maat 10 past soms iemand die nu een maat 0 of 2 draagt. Vintage Vixen zet daarom nooit de oude maat van het label in de beschrijving.
Volgens de verkoper van Vintage Vixen zegt een vintage maatlabel vandaag weinig; de maten in inches zijn wel overal gelijk.
Hoe de maten ontstonden
Voor de jaren veertig waren maten voor meisjes en kinderen gebaseerd op leeftijd: een maat 16 was voor een zestienjarige. Voor vrouwen ging het om de bustemaat.
Naaipatronen werden in de negentiende eeuw op bustemaat verkocht: wie 34 inch mat, kocht een patroon in maat 34. Tot eind jaren veertig stond de taille er niet bij.
Een vrouw met een buste van 36 inch droeg in de jaren veertig een maat 18. Dat was de helft van haar bustemaat. Het patroon gaf namelijk maar de helft van het kledingstuk.
In 1939 begon het Amerikaanse ministerie van Landbouw een groot onderzoek naar de maten van vrouwen. Per vrouw werden 58 lichaamsmaten genomen.
In 1958 werden de nieuwe maatstandaarden aanvaard als Commercial Standard (CS) 215-58. In 1970 werd de standaard bijgewerkt en vrijwillig, in 1983 werd hij ingetrokken.
De standaard van 1958 liep van maat 8 tot 38, met een aanduiding voor lengte: tall (T), regular (R) en short (S). Een maat nul bestond toen niet.
Een Amerikaanse maat 12 door de jaren heen
Een maat 8 hoorde in 1958 bij ongeveer 31-24-33. In 2008 was een maat 8 op elk van die punten vijf tot zes inch ruimer.
Marilyn Monroe wordt vaak een maat 16 genoemd. Dat klopt alleen in Engelse vintage maten: een Engelse 16 kwam in de jaren vijftig ongeveer overeen met een Amerikaanse 12.
Engelse maten en bustematen op het label
Een Engels kledingstuk in maat 34 betekende vijftig jaar geleden een buste van 34 en heupen van 36 inch.
In de jaren zestig kwam er in Engeland een herziening van de standaardmaten. Naaipatronen gingen over op maten als 12, 14 en 16.
Kleding boven maat 42 heette in de jaren vijftig en zestig meestal outsize of extra outsize. Op nachtkleding bleef die aanduiding nog jaren staan.
Bustematen als 36 of 40 staan ook nu nog op sommige truien, en ook nachtjaponnen volgen geen vast omslagjaar.
Een maat 14 uit de jaren vijftig is, afhankelijk van je bouw, eerder te vergelijken met een moderne Amerikaanse 4 of 6.
Van inches naar een Nederlandse maat
Nederland gebruikt het Europese, van oorsprong Duitse maatsysteem EN 13402, net als Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland, Scandinavië en Polen.
Een damesmaat 38 uit Nederland of Duitsland is in België en Frankrijk een maat 40. In Italië is het een 44, in het Verenigd Koninkrijk een 12.
Een in Duitsland gemaakt kledingstuk in maat 40 valt in de regel wijder uit dan een Nederlandse maat 40.
Bij broeken zie je ook korte en lange maten: een maat 46 heet maat 23 met kortere pijpen en maat 92 met langere pijpen.
De Europese norm EN 13402 werkt met lichaamsmaten in centimeters en moest de oudere maatsystemen van voor 2007 vervangen. Hoe ver dat gelukt is, verschilt per land.
De taille beslist
Vintage is vaak gemaakt voor een zandloperfiguur, terwijl veel moderne figuren in verhouding een grotere taille of heup hebben.
Jurken en broeken werden smal gesneden, omdat ze bedoeld waren voor een stevige beha en een korset of step-in eronder.
Veel kleding van voor de jaren zestig werd voor één persoon op maat gemaakt en volgt dus helemaal geen vaste maatvoering.
Zodra je je maten kent, merk je meestal dat er een klein bereik van één tot drie vintage maten is dat je goed past.
Herenmaten en jeans
Herenmaten waren eenvoudiger. Een colbert in maat 42 past bij een borstomtrek van 42 inch. Een jeans in 36/32 past bij een taille van 36 en een binnenbeen van 32 inch.
Bij jeans staat W voor de tailleomvang en L voor de binnenbeenlengte, in inches. Een W30/L32 heeft een taille van 76 en een binnenbeen van 81 centimeter.
De Nederlandse confectiematen 38 voor vrouwen en 46 voor mannen komen het dichtst bij de jeansmaat 30/31.
Ook bij mannen schuiven maten op. In 2010 mat Esquire nette broeken met een taillemaat 36 bij verschillende winkels; de werkelijke maat liep van 37 tot 41 inch.
Finders Keepers Vintage ClothingSassenstraat 56 · Zwolle · ma 13.00–17.30 · di 11.00–17.30 · wo–vr 10.00–17.30 · za 10.00–17.00 · zo 11.00–17.00Persoonlijk uitgekozen vintage kleding, schoenen en tassen, zeven dagen per week open, in een pand dat de winkel deelt met koffiebar LUA.
Lucky VintageRubensplein 10a · Schiedam · wo 12.00–14.00 · do 14.00–17.00 · vr, za 13.00–17.00Antiek, vintage en retro tot boho en Hollywood Regency, van kastjes en tafels tot servies en lampen, plus twee rekken kleding in alle maten.
Bronnen
- Wikipedia – Vanity sizing · gelezen op
- Chronically Vintage – Vintage clothing sizing 101 · gelezen op
- Fashion-Era – Vintage Fit · gelezen op
- Wikipedia – Kledingmaat · gelezen op
- Vintage Vixen – Sizing Vintage Clothing · gelezen op
- TIME – The Bizarre History of Women’s Clothing Sizes · gelezen op
- Glamour Daze – A Short History of Women's Dress Sizes · gelezen op
- Seamwork – The Origins of Clothing Sizes · gelezen op
- Mental Floss – What Dress Size Was Marilyn Monroe, Actually? · gelezen op
- Vintage Fashion Guild Forums – Dress size standards in UK and US · gelezen op
- Wikipedia – Joint European standard for size labelling of clothes · gelezen op
- Shrimpton Couture – Size Guide · gelezen op
- Adored Vintage – Sizing & Measuring Guide · gelezen op
- Vintage Fashion Guild Forums – General sizing advice · gelezen op
Openingstijden en datums bijgewerkt op . Fout gezien? Meld het.
Fotocredits
- Naaipatroon van Style in maat 10 Misses, met de bustemaat op de envelop: Foto: Style Patterns Ltd / Museums Victoria · CC BY 4.0








